1. KleanBox
  2. Rehberler

İYS'yi kapattım, B001 yazdım ama bahis SMS'leri hâlâ geliyor: neden?

Son güncelleme: · KleanBox

Kısa cevap

Çünkü ikisi de yasal göndericiler için tasarlandı. İYS (İleti Yönetim Sistemi), sisteme kayıtlı firmaların reklam mesajlarına verdiğin izinleri yönetir; izni kaldırınca o firma en geç 3 iş günü içinde durmak zorundadır. Bahis mesajlarını gönderenler kayıtlı firma değildir ve Ticaret Bakanlığı bahis/kumar içerikli iletileri mevzuatın kapsamı dışında sayar. Mesajın sonundaki B001 gibi kodlar ise iptal kodu değil, mesajın hangi işletmeci üzerinden gönderildiğini gösteren koddur. Yasa dışı mesajlara karşı geriye iki yol kalır: telefonda içeriğe bakan bir SMS filtresi ve operatör ile BTK'ya şikâyet.

İYS neyi durdurur, neyi durdurmaz?

İYS, 6563 sayılı Kanun kapsamında ticari elektronik ileti izinlerinin tutulduğu ulusal veri tabanıdır. Bir markaya verdiğin SMS, arama ve e-posta izinlerini görüp kaldırabilirsin.

Mesaj türüİYS'den izni kaldırmak işe yarar mı?
Kayıtlı bir mağaza, banka ya da markanın reklam SMS'iEvet. Firma en geç 3 iş günü içinde gönderimi durdurmak zorundadır.
Yasa dışı bahis ve kumar SMS'leriHayır. Bakanlığın sıkça sorulan sorularında bahis/kumar içerikli iletiler mevzuat kapsamı dışında sayılır.
Dolandırıcılık SMS'leri (sahte kargo, sahte ceza, sahte banka)Hayır. Dolandırıcılık içerikli iletiler de kapsam dışındadır.

İYS'yi yine de kullanmaya değer: yasal reklam mesajlarını gerçekten keser, böylece geriye kalan mesajlarla uğraşmak kolaylaşır.

İYS'den izinleri kapatma

  1. vatandas.iys.org.tr adresine gir ya da e-Devlet'te “Ticari Elektronik İleti Yönetim Sistemi” hizmetini aç. İYS Mobil uygulaması da aynı işi görür.
  2. Telefon numaranı doğrula; adına kayıtlı izinleri marka marka görürsün.
  3. İstemediğin markaların SMS iznini kaldır.
  4. 3 iş günü sonra aynı firmadan mesaj gelmeye devam ederse e-Devlet'teki “Ticari Elektronik İleti Şikâyet Sistemi” ya da tiss.ticaret.gov.tr üzerinden şikâyet et.

Takıldığın yerde İYS çağrı merkezi: 0850 333 3338.

B001, B002, B021: bu kodlar ne?

Başlıklı (numara yerine harfli gönderici adıyla gelen) SMS'lerin sonunda B ile başlayan bir kod bulunur. BTK'nın düzenlemesi gereği bu kod, mesajın hangi işletmeci üzerinden gönderildiğini gösterir. Yani iptal kodu değildir; “B001 yazıp göndermek” mesajları durdurmaz.

Yaygın görülen kodlar:

Kodİşletmeci
B001Türk Telekom (TT Mobil)
B002Turkcell
B003Vodafone
B021Netgsm
B153Mutlucell

Kodun işe yaradığı yer şikâyettir: mesajı hangi işletmecinin taşıdığını gösterdiği için şikâyet dilekçesine bu kodu yazman, gönderenin bulunmasını kolaylaştırır.

“RET yaz, 1234'e gönder” neden işe yaramıyor?

Mevzuat, her ticari iletide alıcıya ücretsiz bir ret imkânı sunulmasını zorunlu kılar; yasal firmaların mesajlarının sonundaki “RET yaz gönder” satırı bu yüzden vardır ve yasal firmada işe yarar.

Yasa dışı bahis ve dolandırıcılık mesajlarında bu satır ya hiç yoktur ya da göstermeliktir. Böyle bir mesaja cevap yazmanın gönderene tek faydası, numaranın kullanıldığını öğrenmesidir. iOS'te ayrıca cevap yazdığın mesajı artık istenmeyen olarak bildiremezsin.

Peki ne işe yarar?

  1. Telefonda içerik filtresi. Mesajın metnine bakan bir SMS filtresi, gönderen kim olursa olsun aynı ifadeleri yakalar. iPhone'da ücretsiz KleanBox'ın Bahis ve Kumar paketi bu iş için hazırdır: iPhone'da bahis SMS'leri nasıl engellenir?
  2. Şikâyet. Operatörüne şikâyet kaydı aç; sonuç alamazsan e-Devlet'teki BTK Tüketici Şikâyet Bildirim Sistemi'ni kullan ya da 120'yi ara. Mesajın metnini, saatini, gönderen numarayı ve varsa B'li kodu ekle.
  3. Siteyi ihbar et. Mesajdaki bahis sitesinin adresini İhbar Web üzerinden bildir.

Sık sorulan sorular

B001 yazıp gönderirsem mesajlar durur mu?

Hayır. B001 bir iptal kodu değil, mesajın Türk Telekom altyapısı üzerinden gönderildiğini gösteren işletmeci kodudur. Diğer B'li kodlar da başka işletmecileri gösterir.

İYS'den izni kaldırdıktan sonra mesajlar ne zaman kesilir?

Kayıtlı firma, izni kaldırmandan itibaren en geç 3 iş günü içinde gönderimi durdurmak zorundadır. Devam ederse Ticari Elektronik İleti Şikâyet Sistemi'nden şikâyet edebilirsin.

İYS bahis mesajlarını neden durdurmuyor?

İYS yalnızca sisteme kayıtlı hizmet sağlayıcıların izinlerini yönetir. Bahis mesajlarını gönderenler kayıtlı değildir; Ticaret Bakanlığı da bahis/kumar ve dolandırıcılık içerikli iletileri ticari elektronik ileti mevzuatının kapsamı dışında sayar.

Bahis SMS'ini kime şikâyet etmeliyim?

Önce operatörüne, sonuç alamazsan BTK'ya (e-Devlet Tüketici Şikâyet Bildirim Sistemi ya da 120). Mesajdaki site adresini İhbar Web'e bildirebilirsin.

Şikâyet sonuçlanana kadar ne yapabilirim?

Telefonunda içeriğe bakan bir SMS filtresi kullan. iPhone'da KleanBox ücretsizdir ve bahis ifadelerini numara değişse de yakalar; mesajlar gelen kutusu yerine İstenmeyen klasörüne ayrılır.

Kaynaklar